Over spiritualiteit in een systeem.

Spiritualiteit is ... “Vragend het gebied (van levensvragen Ki) ingaan waar de mens geen antwoord vindt. Als er een antwoord is op de vraag, vindt het antwoord de mens.”

Deze definitie van spiritualiteit legt terecht de nadruk op de menselijke kant: vragen stellen, nieuwsgierig zijn, verlangen naar een zinvolle bijdrage. De esoterische lading die vaak met spiritualiteit optrekt, beperkt zich hier tot het vinden van mogelijke antwoorden. Ook dat bevalt me wel.

Weisfelt stelt verder dat voor het functioneren van een systeem (groep, netwerk of organisatie) verbinding van belang is. Contact maken met je eigen interne systeem (ik), met anderen in je omgeving (jij) en met de organisatie (wij). Ook de historische verbinding van verleden, heden en toekomst van het systeem speelt daarbij een rol.

In kleine woorden betekent dat, dat iedereen een positieve energie moet ervaren bij de doelen van de organisatie. Je moet er met overtuiging en betrokkenheid over praten. Het is geen werk, maar een manier van leven. Weisfelt spreekt van een liefdessysteem, die is gebaseerd op liefdesenergie, verbinding tussen zielen.

Een systeem is een groep mensen die met elkaar verbonden is door bloedbanden of tradities en door ervaring van een gedeelde opdracht en gedeeld leiderschap. Een systeem is dus een verbinding van zielen, is een uiting van liefde, een ervaring van (positieve) energie.

Dat betekent dat ik met recht en reden in organisaties over verbinding, positieve energie, doelgerichtheid, nieuwsgierigheid kan praten, zonder dat ik de (nog) grotere woorden hoef uit te spreken. Dat bevalt me wel.

Over ziekte en gezondheid van een systeem.

De omschrijving die de auteur vervolgend geeft van ziekte en van gezondheid in een systeem, zal je niet meer verbazen als je het bovenstaande hebt verwerkt.

Een systeem is gezond als de leden betrokken zijn op elkaar, op de organisatie en op de visie en doelen van de organisatie. Een systeem is ziek als de leden geen positieve energie meer ervaren; niet meer betrokken zijn bij de doelen van de organisatie, maar als gevolg van de verloren verbinding een permanente strijd voeren. Een strijd tussen kemphanen waarin macht, positie en belangen de dominante drijfveren zijn.

Succes is trouwens de beste remedie om ziekte in te dammen, omdat dan de positieve energie, de verbinding en het leiderschap weer te ervaren zijn. Dat vind ik een interessante gedachte. Als succes uitblijft, leren mensen blijkbaar niets meer. Leiders en begeleiders van organisaties dienen dus succes (mede) mogelijk te maken.

Rituelen kunnen een functie hebben in een gezond systeem, stelt Weisfelt. Hij beschrijft in het boek uitgebreid de rituelen zoals die in een stam bestaan. Ook geeft hij zijn visie op de betekenis van een ritueel voor een modern systeem.

Ik denk dat het zinvol is dat organisaties rituelen ontwikkelen voor inwijding van nieuwe mensen in de organisatie, voor het vieren van het collectief en voor het dienen van de doelen.
Bij deze rituelen is leiderschap gelijk aan voorbeeldgedrag. Iedereen die binnenkomt krijgt een warm welkom en kennismaking met de organisatie. Niemand die de organisatie verlaat zonder een afscheidsritueel.
Het collectief viert successen als ze een gevolg zijn van samenwerking. Het is een goed gebruik dat schrijvers in voorwoord of epiloog de bijdrage van ‘medewerkers’ noemen en bedanken.
Ook mijlpalen worden gevierd. Niet alleen een lustrum, maar ook het nieuwe jaarverslag, een stap in een project of het slagen van een verandering kunnen een rituele betekenis krijgen.

Ik las van Piet Weisfelt: De wetten van de stam. De oerwetten van het systeem en de consequenties voor individu, groep en organisatie. Soest, 2005. 

Laatst vernieuwd: 12-03-2010 om 10:05