Wat zou het handig zijn als je in werk en in leven kunt vertrouwen op je intuïtie. Je loopt een huis binnen en je weet het: “dit huis moet ik kopen.” Je weet niet waarom je het weet, je kunt het niet of nauwelijks uitleggen, maar dat je het huis wilt hebben staat vast.

Je maakt kennis met iemand, die zaken met je wilt doen, hij wil met je samenwerken, omdat ie van je kan leren en hij dingen kan die jij niet kunt. Jullie gaan samen aan de slag en een paar jaar later ben je veel teleurstellingen verder, maar die ‘fout’ maak je nooit meer. Als je van je fouten leert groeit je intuïtie.

 

I.

Gebruik maken van je intuïtie is handig. Intuïtie scheelt veel tijd bij nemen van beslissingen en het groeit als je maar bereid bent om te leren van je ‘fouten’.

Het is een effectieve en krachtige manier van weten. Intuïtie is wijsheid in optima forma. De kracht van intuïtie is dat het een veelheid van informatie terugbrengt tot een kernachtige inhoud.

II.
Intuïtie werkt als een selectieve informatiereductie.

Gottman ontdekte dat als liefdesparen over alledaagse dingen met elkaar praten en als hij (als observator) minachting jegens de ander ontdekte, dat deze relaties geen lang leven beschoren waren. Hij kan dus op basis van deze kennis voorspellen of een relatie toekomst heeft door naar een alledaags gesprek van het stel te kijken, Gottman hoeft ze niet te spreken.

Er zijn meer indicaties voor het succes van een relatie, maar minachting is de belangrijkste voorspeller van ‘ellende’. Een voorbeeld van krachtige informatiereductie. (zie Gladwell)

Volgens mij geldt dit ook voor teams en professionele relaties. Als medewerkers van een team over een aspect van werk spreken en je ontdekt als leidinggevende (of externe adviseur) minachting, weet dan dat er mogelijk sprake is van een ‘een tikkende bom onder de samenwerking’.

Je kunt intuïtief bewustzijn stimuleren op twee manieren:
> terugkijkend: was deze beslissing in deze context juist?
> ter plekke: wat betekent wat ik voel/ervaar voor de beslissing die ik nu ga nemen? (volgens Hogarth bij Traufetter)

III.
Rationele verklaringen van intuïtieve beslissingen zijn vaak ontoereikend. “Ik weet het niet” kunnen we vaak het beste zeggen als we gevraagd worden naar het “waarom’ van een intuïtieve beslissing. Intuïtie spreekt immers de taal van het gevoel.

“Intuition ist demnach das Ergebnis von Lernprozessen. Sie bezieht ihre Weisheit aus Erfahrungen und Routinen, die sich im Laufe eines Lebens einstellen. Die Intuition kommuniziert mit dem Verstand durch die Sprache der Gefuhle.” (Traufetter, 311)

Intuïtie is dus een gevolg van een actief leerproces.

IV.
Soms is er sprake van vooroordelen, meestal op grond van uiterlijkheden. Als die positief uitvallen, kan dat gevaarlijk uitpakken, omdat we dan ons weten niet kritisch beschouwen. Vooral mooie mensen schijnen te profiteren van het aangename gevoel dat ze bij hun gesprekspartners oproepen.

Volgens Traufetter is het zaak goed te observeren tijdens een gesprek. Wat valt je op aan de ander: kleding, gezichtsuitdrukking, kapsel et cetera. En vervolgens na afloop van het gesprek te onderzoeken: Wat zeggen de anderen (die erbij waren) over de gebeurtenis of situatie waarop je reflecteert? Kijk ook eens door de ogen van de anderen naar die situatie! Herken je een parallel met een situatie in het verleden? Wat wijkt daarvan af? Welke emoties spelen een rol bij jezelf en bij de anderen?

Een andere mogelijkheid als je bang bent tijdens een gesprek niet kritisch te zijn t.o.v. je eigen vooroordelen: stel jezelf op de proef tijdens de gebeurtenis. Als je denkt: zo is het! Zoek dan naar bewijzen van het tegendeel. Vooral handig tijdens een sollicitatiegesprek of een kennismaking met een potentiële zakenpartner.
Als je met meerdere mensen bent, laat dan tijdens het gesprek de één bewijzen voor een negatieve en een ander voor een positieve beslissing verzamelen. Van te voren afspreken en naderhand evalueren. Effectief.

V
Het blijkt dat geoefende topsporters vooral niet moeten nadenken bij wat ze doen. Afgaan op je sportieve intuïtie is wel een kwestie van veel oefenen en trainen. Zo blijkt dat ervaren profvoetballers gemiddeld pas intuïtief kunnen spelen na 7 jaar en 10.000 speeluren.

Wat hebben bijvoorbeeld kenniswerkers daaraan? Veel oefenen door te doen en praktijksimulatie (trainen) is de oplossing.

Experts delen hun vooronderstellingen (overtuigingen, afwegingen, beraadslagingen e.d.) met elkaar. Er ontstaan patronen (scripts noemt Traufetter ze) die ‘oefenen in de praktijk’ verbinden met ‘concepten’. Dit lijkt mij een spannende en inspirerende mogelijkheid voor collegiaal leren.

Malcolm Gladwell, Intuïtie. De kracht van denken zonder erbij na te denken. (2005)
Gerald Traufetter, Intuition. Die Weisheit der Gefühle. (2007, pag 265-314)

Het boek van Traufetter is inmiddels (oktober 2011) helaas uitverkocht. Het verschijnt niet meer.

Laatst vernieuwd: 06-11-2011 om 12:51