klik hier om u te abonneren via de RSS-feed

Welkom op mijn site over de levenskunst van leiderschap en ondernemen: coaching van individu, team en organisatie!

 

 

De weg naar Rome. Over faciliteren van leren (1)

Geplaatst door Kees op 05-11-2011
wat mij in leven en werk bezig houdt > team vragen

De lerende is de expert, niet de docent, trainer, adviseur of coach! Want leren is een proces van betekenis geven mèt een betekenis als resultaat.

Zowel het doel als de weg er naar toe zijn wat mij betreft het domein van de lerende. Kort verslag van een stellingname:

I.

Alleen het onderwerp, wat er te doen is, is de expertise van begeleiders van leren. Het ‘hoe’ en het ‘waartoe’ zijn het terrein van de lerende zelf. In een metafoor: er zijn veel wegen die naar Rome leiden. De lerende kiest de weg en stelt voor vertrek vast wat Rome voor hem of haar betekent, zodat de bestemming niet perse op de fysieke plek in Italië hoeft te liggen. Het kan ook een virtuele reis worden.

II.

Leren is vaak een periode van des-oriëntatie, leren gaat niet vanzelf, is niet makkelijk, doet misschien zelfs pijn. Soms een eenzame ervaring, een periode van uitzichtloosheid of zelfs betekenisloosheid. Na verloop van tijd, als het de lerende lukt opnieuw betekenis te geven, leidt dat tot een heroriëntatie op de oorspronkelijke situatie of stellingname.

Leren raakt altijd het persoonlijke terrein.

III.

Begeleiders van een leerproces kunnen het beste een coachende stijl gebruiken. Dat geldt wat mij betreft zowel voor op persoonlijke ontwikkeling gerichte trainers als voor op inhoud gerichte docenten. De lerende wordt begeleid om ‘de weg’ en ‘het doel’ voor zichzelf te ontwerpen en uit te voeren. Begeleiders van leren past een dienende houding.

Buiten de middelbare school en van elkaar leren leerlingen pas echt relevante dingen. Al blijft dat wat ze leren vaak ongemerkt. Een leerling is zich niet altijd bewust van het feit dat ze iets geleerd heeft, omdat het buiten de school plaats vond.

Om nog meer te leren gaat een eenmaal volleerde professional naar een conferentieoord. En als ze dan ‘op de hei’ zijn, leren ze vaak meer van elkaar dan van de begeleider: in de wandelgangen en aan de bar. Leren is een individueel proces met individuele resultaten èn ook een sociaal proces met sociale resultaten.

Begeleiders kunnen de wereld van leren en de wereld van werken dichter bij elkaar brengen. Zodanig dat leren in het lokaal meer op het alledaagse leren gaat lijken. We leren in het gewone leven van wat we doen, van gesprekken met collega’s, door verwerken van nieuwe denkbeelden en door na te denken. ‘Op de hei’ kunnen lerenden -voor het beste resultaat - ook actief zijn als doeners, denkers, luisteraars en (met elkaar) praters.

Een gelikte presentatie waarbij de zaal passief (luisteren en kijken) en de presentator actief is, heeft weinig met leren en veel met entertainment te maken.

IV.

Leren is groeien, transformeren, veranderen. Dat kan alleen als lerenden werkelijk verantwoordelijk zijn voor hun eigen leerproces en als de trainer zich daarbij volgend durft op te stellen. Dat lerenden zich bewust zijn van hun reeds aanwezige kennis en ervaring; zij zijn zelf de experts: zij onderzoeken en verhelderen het eigen referentiekader.

Leren in organisatorisch verband (van een school of opleidingsinstituut) wordt helaas te vaak gekenmerkt door dominantie van theoretisch leren, door externe sturing (van de trainer of docent) en meer aandacht voor het aanbod dan voor de vraag.

 

Verder lezen?

Sanneke Bolhuis, Leren en veranderen bij volwassenen

Rombout van den Nieuwenhof en Sven de Weerdt, Didactiek van de liefde

Laatst vernieuwd: 08-03-2013 om 11:43

Terug