I.
Leren vindt plaats in globaal twee varianten: een alledaagse en een geplande variant.
> in de alledaagse variant lijkt leren bijna het gevolg van een toevallige ontmoeting, opmerking, mail of tweet. Het resultaat van leren is dan een onverwacht genoegen.
> in de geplande variant gaan leiders en professionals naar een opleiding of cursus. Als ze dan iets leren vinden ze dat vanzelfsprekend en als ze niets leren of als het leren niet leuk is, zijn de deelnemers verontwaardigd. Dat laten ze in de evaluatie wel merken.

Bij het geplande leren (onderwijs, heisessies e.d.) zijn de rollen tussen leerling en meester helder verdeeld. De leerling consumeert het geleerde en de meester draag het over. Het risico hiervan is dat de focus van leren naar onderwijzen verschuift, dat de lerenden consumenten van onderwijs worden. Het is meegenomen als ze dan ook nog iets leren.

In het alledaagse leren is de tegenstelling tussen leerling en meester afwezig. De lerende is actief en waardeert het geleerde als iets van waarde.

II.
Organiseren van een dialoog is volgens mij de manier om de leerling het meesterschap van het eigen leren te gunnen. Dat moet je als begeleider maar durven, de regie uit handen geven.

Meesters gaan de dialoog aan vanaf het allereerst begin. Vanaf het moment dat een leerling een leerwens uit spreekt is de meester actief door luisteren, vragen stellen, confronteren: “Je wilt naar Rome. Waarom Rome? Wat betekent dat voor jou? Hoe wil je daar komen?” et cetera

Leren is optimaal als het gesprek tussen de leerling en de meester vervolgens leidt tot een innerlijke dialoog. Alle leren is persoonlijk leren!

III.
In de dialoog kan het ook gebeuren dat op een gegeven moment het perspectief van een meester en een leerling begint te schuiven. Er ontstaat gelijkwaardigheid op het gebied waarvan en waarover geleerd wordt.

Trouwens, als de meester niet leert in de dialoog met een leerling, is er dan nog sprake van een dialoog?

IV.
Hoe kan de meester daadwerkelijk ‘facilitator van leren’ worden:
> maak in de voorbereiding gebruik van (sociale) media die de innerlijke dialoog ondersteunen,
> en ook van coaching, inspirerende films van lezingen en colleges,
> ondersteun dialoog tijdens de fysieke bijeenkomst en collegiaal leren er na,
> evalueer met lerenden de resultaten voor zichzelf, hun organisatie en de wereld.

Leren kan tot zeventig procent goedkoper worden als opleidingsbedrijven moderne media/ coaching en peer-learning gebruiken. Leren levert de organisatie geld op als de leiders zien welke resultaten leerprogramma’s opleveren en als zij actief meewerken om het geleerde te borgen.

Laatst vernieuwd: 06-11-2011 om 12:41